ทำไมการร้อยไหม ถึงไม่ ทำให้เกิดพังผืด? (กรณีส่วนใหญ่ที่ไม่เป็น)
ในกรณีส่วนใหญ่ที่ Dr.Seen Clinic การร้อยไหมจะผ่านไปด้วยดีและไม่เกิดพังผืดที่เป็นปัญหา เพราะ
- ไหมละลายได้ (Absorbable Sutures) : ไหมที่ใช้ร้อยไหมส่วนใหญ่ (เช่น PLLA, PCL, PDO) ถูกออกแบบมาให้ ย่อยสลายได้เอง ตามธรรมชาติของร่างกาย เมื่อไหมสลายไป การกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนก็จะลดลงตามไปด้วย
- การสร้างคอลลาเจนที่เป็นระเบียบ : การตอบสนองปกติของร่างกายคือการสร้างคอลลาเจนชนิดใหม่ที่แข็งแรงขึ้นรอบๆ ไหม เพื่อช่วยพยุงผิว ซึ่งจะค่อยๆ เรียงตัวอย่างเป็นระเบียบและกลายเป็นผิวที่กระชับขึ้น
- ระยะเวลา : พังผืดที่เกิดจากการร้อยไหมมักไม่รุนแรงเท่าพังผืดจากการผ่าตัด และร่างกายจะจัดการกับเนื้อเยื่อส่วนเกินได้ในที่สุด
ทำอย่างไรให้ลดโอกาสการเกิดพังผืด?
2.1 หัวใจสำคัญคือ การเลือกแพทย์และเทคนิคที่ถูกต้อง ค่ะ
ต้องเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ : ควรทำกับแพทย์ที่มีใบอนุญาต มีประสบการณ์ และมีความเข้าใจกายวิภาคของใบหน้าอย่างลึกซึ้ง เป็นสิ่งสำคัญที่สุด
2.2 ประเภทและคุณภาพของไหม
ต้องเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ : ควรทำกับแพทย์ที่มีใบอนุญาต มีประสบการณ์ และมีความเข้าใจกายวิภาคของใบหน้าอย่างลึกซึ้ง เป็นสิ่งสำคัญที่สุด
2.3 เทคนิคการร้อย
การวางแนวไหม แพทย์ที่มีประสบการณ์จะทราบถึงตำแหน่งที่เหมาะสมในการวางแนวไหม เพื่อหลีกเลี่ยงการกระแทกหรือการวางที่ตื้น/ลึกจนเกินไป ซึ่งเป็นสาเหตุของการระคายเคืองที่นำไปสู่พังผืด
2.4 การดูแลหลังทำ
ปฏิบัติตามคำแนะนำ: หลีกเลี่ยงการนวดหน้า การดึงรั้งบริเวณที่ร้อยไหมอย่างรุนแรงในช่วงแรก เพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนเส้นไหมที่กำลังสร้างคอลลาเจน
2.5 การสังเกตอาการ
การตรวจติดตาม: หากมีอาการผิดปกติ เช่น ก้อนแข็งที่คลำได้ชัดเจน เจ็บปวดเรื้อรัง หรือผิวบุ๋ม ควรกลับไปพบแพทย์เพื่อประเมินทันที
ทำไมการร้อยไหม ถึงอาจ ทำให้เกิดพังผืด?
พังผืดคือเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่สร้างขึ้นมากเกินความจำเป็นเพื่อซ่อมแซมหรือปกป้องบริเวณที่มีการบาดเจ็บหรือระคายเคืองค่ะ
- ปฏิกิริยาต่อสิ่งแปลกปลอม (Foreign Body Reaction): เส้นไหมที่ร้อยเข้าไป (ไม่ว่าจะเป็นไหมชนิดละลายได้หรือไม่ได้) ถือเป็น “สิ่งแปลกปลอม” ในร่างกาย ร่างกายจึงพยายามที่จะสลายหรือห่อหุ้มมัน
- การกระตุ้นคอลลาเจนมากเกินไป: กลไกหลักของการร้อยไหมคือการกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนรอบๆ เส้นไหมเพื่อยกกระชับ แต่ในบางราย การตอบสนองนี้อาจมากเกินไป จนทำให้เกิดการสะสมของคอลลาเจนที่หนาตัวและไม่เป็นระเบียบ ซึ่งก็คือ พังผืด นั่นเองค่ะ
- การอักเสบเรื้อรัง: หากไหมเกิดการติดเชื้อ หรือมีการกระทบกระเทือนซ้ำๆ ในบริเวณเดิม อาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบที่ยาวนาน และนำไปสู่การสร้างพังผืดได้
5 คำถามสุดฮิตที่คนไข้มักถามหมอซีนกันมากที่สุดเกี่ยวกับ “การร้อยไหม”
5.1 ร้อยไหมแล้วจะทำให้ หน้าเป็นพังผืด (Fibrosis) ไหม?
5.1.1 คำตอบ : เป็นไปได้ แต่น้อยมากและไม่ใช่อาการปกติ การร้อยไหมคือการกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนใหม่ ซึ่งเป็นกลไกที่ผิวจะกระชับขึ้น แต่หากมีการกระตุ้นมากเกินไป หรือมีการอักเสบเรื้อรังจากการใช้ไหมที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือเทคนิคการร้อยที่ไม่เหมาะสม (เช่น ร้อยถี่หรือผิดชั้น) อาจทำให้เกิดการสะสมของเนื้อเยื่อคอลลาเจนที่ไม่เป็นระเบียบ หรือที่เรียกว่า "พังผืด" (Fibrosis) ขึ้นมาได้
5.1.2 วิธีป้องกัน : เลือกแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญด้านกายวิภาคของใบหน้า และใช้ไหมที่ผ่านการรับรองมาตรฐานเพื่อลดโอกาสเกิดการอักเสบค่ะ
5.2 ร้อยไหมแล้วหน้าจะ บุ๋ม เป็นคลื่น หรือเป็นไต (ก้อนแข็ง) ไหม?
5.2.1 คำตอบ : ร้อยไหมกับหมอซีน มีโอกาสน้อยมากที่จะพบอาการเหล่านี้ค่ะ
- หน้าบุ๋ม/เป็นคลื่น : มักเกิดจากการที่ไหมถูกดึงตึงมากเกินไป หรือการวางไหมในชั้นผิวที่ตื้นเกินไป ทำให้ผิวหนังถูกดึงรั้งและเห็นเป็นรอยตามแนวไหม ซึ่งอาการนี้มักจะค่อยๆ หายไปเองเมื่อผิวมีการคลายตัวลง
- เป็นไต/ก้อนแข็ง : มักเกิดจากการที่ผิวหนังที่หย่อนคล้อยถูกยกขึ้นมากองรวมกัน หรือเกิดจากการบวมของแผลใต้ผิว อาการนี้ส่วนใหญ่จะดีขึ้นเองภายใน 2-3 สัปดาห์เช่นกัน
5.2.2 วิธีป้องกัน : ปัญหาเหล่านี้มักเกิดจากเทคนิคการร้อย การเลือกแพทย์ที่มีประสบการณ์จะช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้มากค่ะ
5.3 ถ้า อ้าปากกว้าง หาว หรือแสดงสีหน้าแรงๆ ไหมจะขาด หรือไหมจะเคลื่อนไหม?
5.3.1 คำตอบ : มีโอกาสเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะในช่วง 1-3 สัปดาห์แรก ที่ไหมยังไม่เข้าที่และคอลลาเจนยังไม่สร้างตัวอย่างแข็งแรง การอ้าปากกว้างเกินไป (เช่น การทำฟัน) หรือการแสดงสีหน้าที่รุนแรงมากๆ อาจทำให้เส้นไหมถูกยืดรั้งจน ขาด หรือ เคลื่อนที่ ผิดตำแหน่งได้
5.3.2 วิธีป้องกัน : ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการงดนวดหน้าและหลีกเลี่ยงการขยับใบหน้าแรงๆ ในช่วงแรกหลังร้อยไหม
5.4 ร้อยไหมแล้ว อยู่ได้นานแค่ไหน และถ้าไหมละลายหมดแล้วหน้าจะเหี่ยวกว่าเดิมไหม?
5.4.1 คำตอบ :
- ความคงทน : ขึ้นอยู่กับชนิดของไหม โดยทั่วไปไหมละลาย (เช่น PDO, PLLA) จะอยู่ได้นาน 4 เดือน ถึง 2 ปี ผลลัพธ์ความกระชับจะอยู่ต่อได้อีก 1-2 ปี เนื่องจากคอลลาเจนที่สร้างใหม่ยังคงอยู่
- หน้าเหี่ยวกว่าเดิม : ไม่เป็นความจริง ไหมที่ละลายไปแล้วได้ทิ้งคอลลาเจนชุดใหม่ไว้ใต้ผิวหนัง ซึ่งช่วยชะลอความหย่อนคล้อยของผิวไว้ เมื่อไหมหมดอายุ ผิวก็จะค่อยๆ กลับสู่สภาพเดิมตามธรรมชาติของความแก่ชรา ไม่ได้เหี่ยวลงอย่างรวดเร็วหรือเหี่ยวกว่าก่อนทำค่ะ
5.5 ร้อยไหมแล้ว อยู่ได้นานแค่ไหน และถ้าไหมละลายหมดแล้วหน้าจะเหี่ยวกว่าเดิมไหม?
5.5.1 คำตอบ : เป็นผลข้างเคียงที่อันตรายและไม่ควรเกิดขึ้น
- การติดเชื้อ : มักเกิดจากความไม่สะอาดในการทำหัตถการ หรือการดูแลตัวเองที่ไม่ดีพอหลังทำ
- ไหมทะลุ/ไหมโผล่ : เกิดจากแพทย์ตัดไหมหรือล็อคปมไหมไม่ดี หรือวางไหมในชั้นที่ตื้นเกินไป ทำให้ปลายไหมโผล่ออกมานอกผิว
